Klony otwierające ogień do Jedi
Powrót do sekretów
Imperium + zagłada Jedi

Rozkaz 66 — Noc, Która Zabiła Jedi

W jednej chwili — bez ostrzeżenia, bez powodu, bez możliwości obrony — żołnierze-klony odwrócili broń przeciwko Jedi, z którymi ramię w ramię walczyli przez lata. To był koniec Zakonu. Prawie koniec wszystkiego.

Co to był za rozkaz?

Rozkaz 66 to jeden z 150 zakodowanych rozkazów awaryjnych wbudowanych bezpośrednio w umysły klonów podczas ich tworzenia na Kamino. Każdy klon — bez wyjątku — miał w mózgu wszczepiony chip, zwany chipem posłuszeństwa, który przy aktywacji danego rozkazu wymuszał natychmiastowe wykonanie polecenia, wyłączając wszelkie emocje, wierność, przyjaźń i wolną wolę. Rozkaz 66 oznaczał jedno: "Jedi to zdrajcy Republiki. Wyeliminuj ich natychmiast". I klony to zrobiły. Wszyscy. Wszędzie. Jednocześnie.

Dlaczego Jedi nie wiedzieli?

To pytanie zadawało sobie wielu. Odpowiedź jest gorzka: wiedzieli — częściowo. Yoda czuł niepokój. Mace Windu nie ufał Kanclerzowi. Rada dyskutowała o tym, że Ciemna Strona zaciemnia ich percepcję. Ale nikt nie wiedział o chipach. Nikt nie wyobraził sobie, że lojalność klonów jest sztuczna od pierwszego dnia. Klony walczyły z Jedi przez trzy lata Wojen Klonowych — ryzykowały życie, śmiały się przy ognisku, opłakiwały poległych. A wszystko to był w pewnym sensie spektakl. Chip czekał w tle, gotowy.

Jak to wyglądało w praktyce?

Najlepiej pokazuje to seria The Clone Wars i serial Obi-Wan Kenobi. W jednej chwili klon Rex rozmawia z Ahsoką jak z przyjacielem — w następnej wycelowuje w nią blaster z pustymi oczami. Na Kashyyyk Yoda odczuwa przez Moc śmierć setki Jedi naraz i ledwo ucieka. Na Coruscant Anakin — który właśnie sam przeszedł na Ciemną Stronę jako Darth Vader — prowadzi klony do Świątyni Jedi i zabija wszystkich, łącznie z dziećmi-Padawanami. Tej sceny w filmie nie widzimy wprost, ale wiemy, co się stało.

Ilu Jedi przeżyło?

Z dziesięciu tysięcy Jedi przeżyło zaledwie kilkudziesięciu. Większość zginęła w pierwszych minutach — zaskoczeni, bez możliwości obrony. Ci, którzy przeżyli, uciekli, ukryli się i żyli w strachu przez lata. Yoda — na Dagobah. Obi-Wan Kenobi — na Tatooine. Kanan Jarrus — ukrył tożsamość i stał się zwykłym przestępcą. Ahsoka Tano — przestała być Jedi jeszcze przed Rozkazem, co paradoksalnie ją uratowało, bo jej imię nie było na liście. Każdy z ocalałych dźwiga ze sobą ciężar tej nocy do końca życia.

Czy klony były winne?

To jedno z najtrudniejszych pytań w całym Star Wars. Klony nie miały wyboru — chip wyłączył ich wolną wolę całkowicie. Rex, Wolffe i Gregor usunęli sobie chipy wcześniej — i jako jedyni zachowali kontrolę. Rex do końca życia mierzył się z poczuciem winy za to, co jego bracia zrobili Jedi. Sidious zaprojektował to wszystko perfekcyjnie: żołnierze wykonali zbrodnię, ale wina spoczywała technicznie na chipie, nie na człowieku. To uniemożliwiało jakiekolwiek proste rozliczenie.

Ciekawostki

Rozkaz 66 pojawia się po raz pierwszy w Epizodzie III (2005) i jest jedną z najbardziej emocjonalnych scen w całej sadze — montaż ukazujący śmierć Jedi na różnych planetach, podłożony pod kompozycję Johna Williamsa "Anakin's Betrayal". Serial The Clone Wars (sezon 7) rozbudował tę historię o perspektywę Ahsoki i Rexa podczas Rozkazem — to jeden z najwyżej ocenianych łuków narracyjnych w całym Star Wars. Chip posłuszeństwa pojawia się też w Bad Batch jako centralny wątek fabularny.